Sty 19 2012

Studia Podyplomowe ARTETERAPII – program i standardy

Słowo od Redakcji:

 Szanowni Czytelnicy,

Po serii tekstów odnoszących się do kształcenia arteterapeutów w Polsce, zachęceni przez profesora Wiesława Karolaka otwieramy dyskusję, która ma nas przybliżyć do stworzenia standardów, jakie powinny spełniać studia arteterapii. Gorąco zachęcamy wszystkich zainteresowanych do wypowiadania swoich opinii oraz zamieszczania sugestii i komentarzy.

Dyskusję niech otworzy tekst przygotowany przez prof. Wiesława Karolaka.

 

 

 

Prof. dr hab. Wiesław Karolak

Studia Podyplomowe ARTETERAPIA

Zajmuję się arteterapią i uczeniem arteterapii od ponad dwudziestu lat. Pracuję na uczelniach i w instytucjach edukacyjnych w Polsce, w Niemczech, we Włoszech. Mam kontakt z wieloma ośrodkami edukacji w zakresie arteterapii w wielu krajach. Prawdopodobnie z tego powodu otrzymuję ogromną ilości maili, listów, pytań zadawanych na różnych forach o studia podyplomowe ARTETERAPIA. Najczęstsze pytania to: gdzie studiować, jakie studia wybrać?
Postaram się więc na portalu ww.arteterapia.pl omówić kilka kwestii dotyczących studiowania podyplomowego arteterapii.

Pierwsza kwestia to rodzaj studiów podyplomowych. Warto zdać sobie sprawę z tego, że w Polsce mamy dwa rodzaje studiów podyplomowych. Pierwsze to Studia Podyplomowe „uzupełniające” i drugie to Studia Podyplomowe „kwalifikacyjne” oraz tzw. Kursy Arteterapii.
Zgodnie z polskimi przepisami studia „uzupełniające” nie mają ostrych ram i nie muszą spełniać zbyt wielu warunków (ilość godzin, zestaw przedmiotów, itp.).
Studia Podyplomowe (kwalifikacyjne) muszą być realizowane  w oparciu o szczegółowe, skomplikowane przepisy. Muszą trwać co najmniej trzy semestry, muszą mieć co najmniej 360 godzin zajęć, muszą kończyć się pracą dyplomową (w przypadku arteterapii realizacją „Projektu arteterapeutycznego”). Studenci takich studiów mają karty zaliczeń poszczególnych przedmiotów. Niektóre przedmioty kończą się egzaminem. Praca dyplomowa jest broniona przed specjalną komisją. Dyplomy zawierają suplement z wykazem wszystkich zaliczonych przedmiotów (co często jest ważne dla przyszłego pracodawcy). Do dyplomu może być na prośbę studenta dołączony odpis w języku angielskim.
Ranga takich studiów jest zdecydowanie wyższa od studiów „uzupełniających”.
Warto tutaj również nadmienić, czym są tzw. „Kursy Arteterapii”.  „Kursy Arteterapii” traktowane są przez niektóre instytucje realizujące jako „namiastka”, studiów podyplomowych. Kursy mają najczęściej tylko dwa semestry. Jest to często atrakcyjna forma studiowania, ale należy pamiętać, że ranga dyplomu ukończenia  takiego kursu jest nieporównywalnie niższa od Studiów Podyplomowych wcześniej omawianych.

Druga kwestia to człon w nazwie Studiów Podyplomowych ARTETERAPIA. Trzeba zdać sobie sprawę z tego, że nie ma jednej Arteterapii. Mamy różne ARTETERAPIE i wydaje się, że nazwy kursów powinny być uszczegółowione np. „ARTETERAPIA z elementami terapii pedagogicznej”, „ARTETERAPIA w resocjalizacji”, „ARTETERAPIA w psychiatrii, „ARTETERAPIA dla przyszłych animatorów kultury i instruktorów artystycznych” i jeszcze wiele innych.

Tak wiec, wybierając studia warto zastanowić się, czemu ma służyć w przyszłości  zdobyta wiedza i doświadczenie.

Przyjmuje się, że nie ma studiów uniwersalnych. Studia podyplomowe powinny być profilowane. Każdy kurs powinny mieć przedmioty absolutnie podstawowe i zestaw przedmiotów uzupełniających, dostosowanych do profilu studiów.

Z uwagi na duże spektrum zainteresowań potencjalnych klientów, jak również ogromne zróżnicowanie przygotowania do studiowania w zakresie ARTETERAPII, przygotowując programy studiów przyjmuję rozwiązania bazujące na podziale treści na wstępne – elementarne zapoznanie studentów z podstawami każdego z przedmiotów oraz konsekwentne poszerzanie wiedzy i umiejętności w kierunku wysokiego profesjonalizmu zawodowego.

Jestem zwolennikiem zajęć o charakterze blokowym i modułowy. Dlatego też konstruowane przeze mnie programy i realizowanych pod moim patronatem studia maja taki układ. W programach studiów podyplomowych wymieniam cztery obszary:

I.    Blok zajęć ogólnych
– psychologia i psychiatria (w poszczególnych profilach dodatkowo np. pedagogika, socjologia, resocjalizacja, animacja i zarządzanie kulturą).

II.    Blok zajęć teoretycznych (specjalistycznych)

– warsztat umiejętności interpersonalnych, psychologia twórczości i zdolności,
diagnostyka i terapia pedagogiczna, elementy psychologii i psychopatologii, metody i szkoły psychoterapii, wstęp do arteterapii, elementy historii sztuki najnowszej,
kreatywność w myśleniu i działaniu.

III.    Blok zajęć praktycznych (specjalistycznych)

– rysunek, malarstwo, rzeźba, muzyka, taniec, choreoterapia i logorytmika, drama, biblioterapia i poezjoterapia, książka artystyczna, intermedia, multimedia, mixmedia, (profilowane to np. pedagogika zabawy, plastyka w nauczaniu i terapii).

IV.    Blok związany z pracą dyplomową
– seminarium dyplomowe, praca teoretyczna, własny projekt arteterapeutyczny.

Bardzo trudno jest wyjaśnić ogromną ilość zagadnień w krótkim tekście internetowym dlatego też dla zapoznania się z większą ilością szczegółów o niektórych obecnie realizowanych studiach Podyplomowych ARTETERAPIA zapraszam na strony internetowe:

http://www.kadrakultury.pl/index.php?l=pl&k=aktualnosci&a=102474&module=article

Na tych stronach jest zamieszczony szczegółowy program rozbudowanych, czterosemestralnych Studiów Podyplomowych „Arteterapia dla przyszłych animatorów kultury i instruktorów artystycznych”. Jest to program modelowy, stworzony 2012 roku  na zamówienie Narodowego Centrum Kultury agendy Ministerstwa Kultury i dziedzictwa Narodowego.

Zapraszam również do zapoznania się ze Studiami Podyplomowymi „ARTETERAPIA z elementami terapii pedagogicznej” na Stronach Akademii Pedagogiki Specjalnej w Warszawie.
Niebawem ukaże się również najnowszy program Studiów Podyplomowych „ARTETERAPIA z elementami terapii pedagogicznej” na stronach Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi.

Zapraszam również do wyrażania opinii o obecnych programach, do zadawania pytań. Zapraszam do dyskusji na temat Studiów Podyplomowych ARTETERAPII. Być może w wyniku zbierania opinii i szerokiej dyskusji uda nam się tworzyć lepsze programy.

Wiesław Karolak
Łódź, 18.01.2012

Permalink do tego artykułu: http://arteterapia.pl/studia-podyplomowe-arteterapii-program-i-standardy/

5 Komentarzy

Skip to comment form

    • Sabina Kaczynska on 23 stycznia 2012 at 10:41
    • Odpowiedz

    Ja mam pytanie dotyczące studiów kwalifikacyjnych. Jestem pedagogiem, chcialabym doszkolić się w arteterapii. Co to znaczy studia kwalifikacyjne? Przez kogo uznawane są te kwalifikacje? Czy jesli bede szukala pracy w ośrodku szkolno wychowawczym czy te studia uznaja tam za kwalifikację w zakresie arteterapii? Bo z tego co wiem do tej pory jest problem z zawodem arteterapeuty i nikt nie wie co trzeba zrobić, żeby arteterapeutą być i znaleść zatrudnienie. Dziekuje za odpowiedź.

    • Wieslaw Karolak on 24 stycznia 2012 at 09:41
    • Odpowiedz

    Szanowna Pani,

    W Polsce nie ma ustanowionej profesji (zawodu) ARTETERAPEUTA. Nie ma również kierunku studiów ARTETERAPIA (choć w szczególnych przypadkach, niektóre uczelnie mogą występować o tzw. „kierunek unikatowy”). Najczęściej mamy na uczelniach specjalizacje, bądź specjalności ARTETERAPIA realizowane na np. Kierunku Edukacja Artystyczna.

    Analogicznie jest również na studiach i kursach podyplomowych.
    Trzeba pamiętać, że studia podyplomowe dają tylko świadectwo ukończenia określonych studiów a nie „certyfikat uprawniający do wykonywania określonego zawodu”.

    CERTYFIKAT ARTETERAPEUTY można np. uzyskać (między innymi na podstawie świadectwa ukończenia określonych studiów podyplomowych) w Stowarzyszeniu Arteterapeutów Polskich “Kajros”
    Certyfikaty takie przyznawane są przez Komisję Certyfikacyjną, powołaną przez Zarząd Główny SAP “Kajros” i posiadają następujące specjalizacje: arteterapia wizualna, muzykoterapia, choreoterapia, biblioterapia, dramoterapia.
    Stowarzyszenie przyznaje dwa odrębne certyfikaty:
    a) Certyfikat Arteterapeuty Szkolnego,
    b) Certyfikat Edukatora Arteterapii.

    Określenie “studia kwalifikacyjne” jest używane zwyczajowo w odniesieniu do studiów nadających kwalifikacje do nauczania przedmiotu lub prowadzenia rodzaju zajęć. Jeśli studia są zgodne z odpowiednimi. rozporządzeniami – tj. trwają co najmniej 3 semestry i mają minimum 360 h oraz umożliwiają zdobycie przygotowania do określonego rodzaju zajęć lub nauczania przedmiotu zgodnie ze szkolną podstawą programową – zwyczajowo uznaje się je za „kwalifikacyjne”, analogicznie jak ma to miejsce w przypadku kursów kwalifikacyjnych prowadzonych w ośrodkach doskonalenia nauczycieli.

    Poza oświatą – zwyczajowo używa się określenia “studia kwalifikacyjne” na określenie studiów zgodnych z wymogami do wykonywania danego zawodu lub zgodnie z rekomendacjami różnych branżowych stowarzyszeń zawodowych.
    Decyzje o uznaniu kwalifikacyjności podejmują wówczas dyrektorzy placówek zatrudniających absolwentów, w oparciu o konkretne przepisy dla danych instytucji.

    Studia i kursy podyplomowe realizowane są na (do tej pory) podstawie różnych, dość skomplikowanych przepisów prawnych.
    Na uczelniach wyższych Studia podyplomowe i kursy, są prowadzone na podstawie art.8 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.)
    Inne instytucje, jak np. Narodowe Centrum Kultury proponują „Studia podyplomowe” nazywane „Instruktorskie Kursy Kwalifikacyjne”. Prowadzone są w formie kursów w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych uczestników. Realizowane są na podstawie następujących aktów prawnych:
    1. Ustawy z dnia 25 października 1991 roku o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz.U.Nr.114, poz.493 z późn. zm.).
    2. Rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z dnia 9 marca 1999 r. w sprawie wymagań kwalifikacyjnych uprawniających do zajmowania określonych stanowisk w niektórych instytucjach Kultury, dla których organizatorem jest administracja rządowa lub jednostki samorządu terytorialnego (Dz. U. z 1999 roku nr 26 poz. 234 z późn. zm.) zwane dalej „Rozporządzeniem MKiS”.
    3. Ustawy z dn. 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.)
    4. Rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki w sprawie uzyskiwania i uzupełniania przez osoby dorosłe wiedzy ogólnej, umiejętności i kwalifikacji zawodowych w formach pozaszkolnych z dn. 3 lutego 2006 r. (Dz. U. 2006 Nr 31 poz. 216 z późn. zm).

    • Maja on 24 stycznia 2012 at 12:44
    • Odpowiedz

    Ogromnie się cieszę, że ten temat został podjęty na portalu arteterapia.pl, ponieważ także spotykam się z pytaniami o studia i kursy z arteterapii.

    Ponieważ opisywane wyżej problemy istnieją również w wielu innych krajach europejskich, niedawno powstała grupa o nazwie “European art therapy network/study group” zrzeszająca przedstawicieli z wszystkich tych krajów (w tym Polskę), której celem jest wypracowanie pewnych wspólnych standardów kształcenia w zakresie arteterapii, będących podstawą studiów z arteterapii we wszystkich krajach. Chodzi prawdopodobnie o pewien wspólny program bazowy studiów uznawany w całej Europie, który będzie rozbudowywany na podstawie indywidualnej specyfiki każdego kraju. Powstanie i wprowadzenie takiego programu studiów może być silną podstawą i krokiem w stronę przyszłego powołania zawodu arteterapeuty w tych krajach europejskich, w których go brakuje.

    Maja Stańko-Kaczmarek

    • Zośka on 26 listopada 2013 at 11:22
    • Odpowiedz

    Witajcie,
    chciałabym sprostować jedną informację:
    studia podyplomowe dla nauczycieli, dające tzw. kwalifikacje (prowadzone przez szkoły wyższe) działają zgodnie z rozporządzeniem MNiSW z dnia 17.01.2012 r., które powstało w oparciu o znowelizowaną ustawę o PSW.
    W związku z powyższym, w przypadku Arteterapii, nie można mówić o studiach podyplomowych kwalifikacyjnych, ponieważ nie ma takiego zawodu. Ww. ustawa zmieniła również sposób nadawania kwalifikacji i nie trzeba już trzymać się minimum 350 godzin i 3 semestrów.
    Pozdrawiam,
    Zośka

  1. Zośka, rozporządzenie o którym wspominasz dotyczy standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela a nie arteterapeuty.
    Kwalifikacje zawodowe nie opierają się jedynie na Klasyfikacji Zawodów i Specjalności, gdyż ta klasyfikacja stale się zmienia i dostosowuje do potrzeb rynku i chyba głupio by się stało, gdyby za jakiś czas, ktoś podważył “kompetencje zawodowe” osoby która ukończyła niewłaściwe studia podyplomowe lub kurs.
    Poza tym kompetencje zawodowe oznaczają, że określony człowiek posiadł odpowiednie kompetencje do wykonywania danego zawodu, jeżeli nie ma zasad określonych ustawami dla konkretnego zawodu to są stowarzyszenia określające pewne standardy dla zawodów. Stowarzyszenia te stoją na straży legalności jednostek kształcących w danym “zawodzie” udzielając lub odmawiając udzielenie\a stosownych akredytacji dla kursów/studiów. Brak takiej akredytacji powinien zastanawiać potencjalnego słuchacza / kursanta. Stowarzyszenia zawodowe wyznaczają bowiem kierunek zmian na rynku i określają standardy kształcenia, nie są one wyssane z palca, gdyż powstają w oparciu o kontakty z Zachodem, gdzie w tym wypadku arteterapia ma dłuższe tradycje. Stowarzyszenie nie może zakazać kształcenia w danym zawodzie / nie zawodzie, ale może stwarzać gwarancję jakości i to powinni mieć na uwadze odbiorcy usługi jaką jest edukacja w danym zawodzie.

    Mam jeszcze jedno pytanie do Zośki. Ciekawi mnie też skąd informacja, że ustawa zmieniła sposób nadawania kwalifikacji “i nie trzeba już trzymać się minimum 350 godzin i 3 semestrów”. W ustawie dodano zapis (Art 8a) o minimalnym czasie trwania studiów podyplomowych. Nie mogę się jednak doszukać takiego zapisu o kwalifikacjach i liczbie godzin ani w obecnej ustawie ani tej zmienianej z 2005 roku.

Dodaj komentarz

Your email address will not be published.

Wpisz prawidłową odpowiedź: * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Przeczytaj inne:
Notka o Międzynarodowej Konferencji Arteterapeutycznej w Bratysławie
Arteterapie za pomocą sztuk wizualnych

…WILL BE READY SOON!
Zamknij