Wrz 19 2013

Warsztaty improwizacji w muzykoterapii – Joanna Talik

Joanna Talik

Joanna Talik

Warsztaty  improwizacji w muzykoterapii

 

 

W dniach 15-16 maja 2013 roku na Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach odbyło się  międzynarodowe seminarium poświęcone muzykoterapii, jej kierunkach i zastosowaniach oraz roli, jaką spełnia w leczeniu różnych zaburzeń. Szansę na zaprezentowanie swoich działań otrzymali studenci z katowickiej  Akademii ,  Uniwersytetu Louisville  w USA , londyńskiego Centrum Muzykoterapii  Nordoff – Robbins oraz innych ośrodków muzykoterapeutycznych w Polsce. Potwierdziło to, że muzykoterapia jest kierunkiem chętnie podejmowanym a młodzi ludzie chcą zgłębiać jej tajniki i dzięki temu nieść pomoc  tym, którzy jej potrzebują. Szczególną rolę miały wystąpienia już doświadczonych muzykoterapeutów, którzy nie  tylko ubogacili swoim  dorobkiem naukowym wiedzę studentów i zebranych  słuchaczy, ale ze szczególnym ciepłem i życzliwością dzielili się własnymi muzykoterapeutycznymi doświadczeniami i przeżyciami.  Jednym z nich był dr Simon Procter, dyrektor  programu kształcenia muzykoterapeutów w Nordoff-Robbins  Music Therapy Center w Londynie, którego działania zorientowane są na muzykoterapię  kreatywną.

Dr Procter na początku swojego wystąpienia zaprezentował dwa nagrania, na których były zarejestrowane  prowadzone przez niego sesje muzykoterapeutyczne. Pierwsze z nich przybliża przypadek mężczyzny chorego na schizofrenię. Jednym z objawów jest wypowiadanie przez pacjenta słów, które nie mają żadnego znaczenia – wypowiedzi chorego nie składają się na spójną całość, ale są wynikiem halucynacji. Muzykoterapeuta wydobywa z nich muzyczny sens, naśladując na fortepianie brzmienie słów wspiera pacjenta w jego wewnętrznej wędrówce, pozwala mu w bezpieczny sposób poczuć obecność drugiej osoby. Akompaniament ułatwia ekspresję, co wyzwala pacjenta od negatywnych przeżyć, daje poczucie akceptacji i zrozumienia. Kolejne nagranie prezentuje przypadek  młodej kobiety, ofiary przemocy. Improwizowany dialog wokalny przy akompaniamencie fortepianu pozwala jej na nowo odkryć poczucie bliskości i wspólnoty. Przeżyte doświadczenie muzyczne  staje się wzorcem budowania relacji z ludźmi.

Oprócz zaprezentowanych przykładów dr Procter  poprowadził warsztaty z improwizacji, gdzie każdy uczestnik mógł wybrać sobie instrument perkusyjny lub  grać na przyniesionym przez siebie  instrumencie melodycznym. Czym jest improwizacja w muzykoterapii?  Spontanicznym wyrażaniem swoich odczuć, emocji, fantazji za pomocą muzyki. Czasem jednak by znaleźć w sobie muzykę  trzeba posłuchać  ciszy, która daje nam obraz tego, co nas otacza.  Z ulicznego zgiełku dobiegającego zza szyb sali powstał motyw grany przez jeden instrument, który  przychodził i nikł, tak jak słyszane w oddali samochody. Stopniowo do gry przyłączały się inne instrumenty, pierwsze ich gra stanowiła tło, rodzaj komentarza do motywu przewodniego, następnie rozpoczęły się  dialogi, czyli wymiana przeżyć, emocji, ujawniająca większą indywidualność  uczestniczących w muzycznej rozmowie stron. Po jakimś czasie wszyscy uczestnicy warsztatów włączyli się do improwizacji słuchając się nawzajem, dzięki czemu wiele muzycznych motywów mogło zaistnieć, dając świadectwo temu, że muzyka sprzyja komunikacji, umożliwia wyrażanie siebie i daje możliwość akceptacji oraz poczucie bezpieczeństwa, jest zrozumiała i uniwersalna. Sama struktura warsztatów była w sposób oczywisty powiązana z  możliwością  zaangażowania się w improwizację . Na początku przy podejmowania nowego działania  istnieje silna potrzeba struktury, czynnika, który jest przewodnikiem w improwizacji , po czym oddaje się  uczestnikowi coraz większą kontrolę. Związane jest to również w pewien sposób z kontaktem terapeutycznym – wraz z postępem terapii relacja pacjent- terapeuta się umacnia, muzykoterapia staje się bezpiecznym środowiskiem, w którym pacjent przez swobodną ekspresję  może ujawnić swoje „ja”. Sukces improwizacji możliwy jest dzięki uważnej obserwacji potrzeb i możliwości pacjenta, wynika z wzajemnego słuchania się  i odkrywania w sobie muzycznych zasobów, dających poczucie własnej wartości i zrozumienia.

Spontaniczne tworzenie  muzyki przez kilkudziesięciu ludzi naraz było zjawiskiem wywołującym wspaniałe przeżycia, wiele emocji a  obserwacje związane z tymi działaniami wykazały, że improwizacji jest istotnym punktem w muzykoterapii – jest doskonałą metodą komunikacji, daje możliwość swobodnej a zarazem bezpiecznej ekspresji, pozwala na ugruntowanie poczucia własnej tożsamości. Przeprowadzone przez Simona Proctera warsztaty były niezwykle inspirujące do dalszego zgłębiania wiedzy o formach i użyteczności tego typu doświadczenia.

 

Joanna Talik– inżynier biotechnologii, obecnie studentka III roku Edukacji Artystycznej w Zakresie Sztuki Muzycznej ze specjalnością Muzykoterapia na Akademii Muzycznej w Katowicach. Pracuje z dziećmi z zaburzeniami emocji i zachowania, różnymi  stopniami  niepełnosprawności fizycznej i umysłowej oraz dorosłymi z zaburzeniami psychicznymi.

Permalink do tego artykułu: http://arteterapia.pl/warsztaty-improwizacji-w-muzykoterapii-joanna-talik/

Dodaj komentarz

Your email address will not be published.

Wpisz prawidłową odpowiedź: * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Przeczytaj inne:
Powstaje OGÓLNOPOLSKA BAZA INFORMACJI O TERAPEUTACH

“Gramy razem” edukacja muzyczna i muzykoterapia we wspomaganiu rozwoju i integracji społecznej

Arteterapie. Język wizualny w terapiach, twórczości i sztuce

Zamknij